منسوجات دوره گورکانیان هند (قرن شانزدهم تا هجدهم میلادی) را می توان از درخشان ترین جلوه های هنری شرق دانست که نه تنها در عرصه صنعت نساجی جایگاهی برجسته دارند،بلکه نقش موثر در بازتاب فرهنگ،شکوه و زیبایی شناسی دربار ایفا می کنند و نقوش گیاهی و اسلیمی،پرندگان،حیوانات و ترکیب بندی های هندسی که با الهام از طبیعت و درپیوند با ذوق درباری پدید می آیند،روحی شاعرانه و در عین حال تجملی به این منسوجات می بخشند.به کارگیری رنگ های درخشان همچون قرمز زعفرانی، لاجوردی و طلایی،همراه با تکنیک هایی نظیر زری دوزی، قلمکار و چاپ قالبی،این آثار را به نمونه هایی ممتاز و متمایز بدلمی سازد.پژوهش حاضر با تکیه بر منابع تاریخی و مطالعه نمونه های موزه ای، به تحلیل ویژگی های تزئینی منسوجات گورکانی می پردازد و ظرفیت آن ها را برای الهام گیری در طراحی پارچه معاصر آشکار می سازد.یافته ها نشان می دهد که تکرار هوشمندانه موتیف های گیاهی و ترکیب سنجیده رنگ ها می تواند به آفرینش طرح هایی نوین و اصیل برای پارچه های امروزی منجر شود.تحلیل ساختار بصری و ویژگی های تزئینی این منسوجات نشان می دهد که توازن میان نقوش گیاهی،اسلیمی و هندسی و همچنین ترکیب بندی حساب شده رنگ ها،به همراه مهارت در اجرای جزئیات و پرداخت دقیق،زمینه ای برای نوآوری در طراحی پارچه فراهم می سازد.بهره گیری از این میراث به طراحان کمک می کند تا با الهام از گذشته،طرح هایی نوین و بدیع برای صنعت نساجی معاصر بیافرینند و پیوندی میان سنت و مدرنیته برقرار کنند.

منسوجات گورکانی نقوش سنتی هند تزئینات پارچه طراحی پارچه